Op dit moment wordt druk gewerkt aan het ontwikkelen van het trainee­ ship voor een agrarische toekomst. Het traineeship moet laten zien wat de sector allemaal te bieden heeft. En moet zorgen voor een nieuwe instroom van medewerkers, op de korte en lange termijn. Wij vroegen projectleider Robert Veenstra van LTO Noord voor wie het traineeship bedoeld is en hoe het in zijn werk gaat.

Lees hier het hele artikel.

Het Colland Arbeidsmarktonderzoek is een tweejaarlijks onderzoek dat in opdracht van het bestuur van Colland Arbeidsmarkt wordt uitgevoerd. Het onderzoek geeft een actueel beeld van de trends en ontwikkelingen in de agrarische en groene sectoren op het gebied van de arbeidsmarkt. Afgelopen jaar deden 5.600 bedrijven mee. Uit het onderzoek blijkt dat het aantal bedrijven in de sector is gegroeid, evenals het aantal werknemers in loondienst. Het ziekteverzuim is licht gedaald ten opzichte van 2019. Bovendien is het ruim lager dan het ziekteverzuim in de gehele Nederlandse arbeidsmarkt.

Onderzoek draagt bij aan effectief arbeidsmarktbeleid

Hoeveel vacatures worden er verwacht? Is er genoeg instroom in de sector van mensen met de juiste kennis en vaardigheden? De antwoorden op deze vragen dragen bij aan een actief en effectief arbeidsmarktbeleid. Het stelt sociale partners in staat om op verantwoorde wijze activiteiten en projecten te subsidiëren om de beleidsdoelen te realiseren. Denk daarbij aan instroomcampagnes en het ontwikkelen van vakkennis. Overigens kunnen werkgevers zelf ook op basis van deze gegevens beleid maken.

Online informatiesysteem

De meeste resultaten van het onderzoek zijn zichtbaar in een online informatiesysteem. Klik hier om deze resultaten te bekijken en te vergelijken met voorgaande jaren. Hier zijn ook de factsheets per sector te vinden. Deze presenteren bijvoorbeeld informatie over aantallen werknemers, werkgevers, lengte van dienstverbanden, arbeid naar regio en in- en uitstroom.

Opvallende resultaten

Hieronder hebben wij een aantal opvallende resultaten uit het onderzoek uiteengezet.

• Het aantal bedrijven binnen de sector is wederom gestegen. Eind 2021 waren er in totaal 14.280 bedrijven in de sector, een toename van 0.56% ten opzichte van 2019.
• Er werken structureel 312.000 arbeidskrachten in de sector met in de zomermaanden een piek van 408.000 actieve arbeidskrachten.
• Tussen 2019 en 2021 is het totaal aantal arbeidskrachten gedaald, ondanks een toename van het aantal werknemers op de loonlijst met 7.4%. De flexibele schil en de inzet van tijdelijke arbeidskrachten (met name zzp’ers en uitzendkrachten) zowel bij bedrijven met als zonder werknemers, is met ruim 25% gedaald. De sterkste afname, ongeveer 37%, zien we in de sectoren glastuinbouw en open teelten. Tegen de trend in is het aantal arbeidskrachten dat niet op de loonlijst staat, in de sector hoveniers met 12% toegenomen.
• De sector kenmerkt zich door een hoog aandeel mannen (73% tegenover 50% in de totale arbeidsmarkt). Daarnaast is 47% van de arbeidskrachten in de sector jonger dan 35 jaar en 72% van de arbeidskrachten is praktisch opgeleid.
• Het ziekteverzuim is gedaald van 3,9% in 2019 naar 3,7% in 2021. Het ziekteverzuim in de agrarische en groene sectoren is daarmee ruim lager dan in de totale Nederlandse arbeidsmarkt. Het ziekteverzuim is in Nederland gemiddeld 4,9%.

Fonds Colland Arbeidsmarkt

Het Colland Arbeidsmarktonderzoek is een initiatief van sociale partners in de agrarische en groene sectoren en wordt mede mogelijk gemaakt door het fonds Colland Arbeidsmarkt. Dit opleidings- en ontwikkelingsfonds draagt bij aan thema’s zoals duurzame inzetbaarheid, imago & instroom en veiligheid & gezondheid. Vanuit Colland Arbeidsmarkt wordt een veelheid aan projecten en activiteiten gefinancierd gericht op het stimuleren van een gezonde en toekomstbestendige arbeidsmarkt in de agrarische en groene sectoren.

Meer informatie over het Colland Arbeidsmarktonderzoek vindt u hier.

In opdracht van de sectorcommissie Bos en Natuur heeft onderzoeksbureau de Beleidsonderzoekers een sectoranalyse uitgevoerd naar duurzame inzetbaarheid van werknemers in de sector bos en natuur. Het vakblad heeft hier aandacht aan besteed. Dit artikel geeft een samenvatting van de uitkomsten van het onderzoek: wat wordt al gedaan en welke initiatieven kunnen worden opgepakt om duurzame inzetbaarheid verder te vergroten?

Handelingsperspectieven voor duurzame inzetbaarheid in de Bos en Natuursector

Verdiepend vervolgonderzoek Duurzame inzetbaarheid

Achtergrond en aanleiding voor het onderzoek

Het werk in bos en natuur verandert. Dit geldt niet alleen voor de bosbouw, maar ook voor Natuurmonumenten en de Landschappen. Verandering van klimaat en weer brengen nieuwe uitdagingen met zich mee. De maatschappelijke milieudiscussie wordt breder en heftiger. Criminaliteit neemt toe, bezoekers hebben steeds vaker een ‘kort lontje’. Werken met vrijwilligers vraagt om andere competenties en een andere werkorganisatie. Nieuwe technologieën vragen om nieuwe kennis en vaardigheden. De vraag naar hout neemt af, wat invloed heeft op de werkgelegenheid in de bosbouw. Vergrijzing en arbeidsmarktkrapte komen daar nog eens bij. Waar subsidies in het spel zijn wordt commercieel werken steeds belangrijker. Het is voor de sector van essentieel belang rekening te houden met de effecten van deze ontwikkelingen. Niets doen is geen optie. Investeren in de werknemers en in de kwaliteit van de arbeid is cruciaal voor de continuïteit van de sector.

In het kader van de Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden (MDIEU) is er een analyse uitgevoerd naar de duurzame inzetbaarheid van werknemers in de sector en hoe het is gesteld met de kwaliteit van arbeid in de sector bos en natuur. Cao-partijen hebben behoefte aan vervolgonderzoek omdat er onvoldoende kennis aanwezig is over fysieke en psychische belasting van uitvoerende medewerkers in de branche. Specifiek is er weinig bekend over de duurzame inzetbaarheid van dit type medewerkers en de mogelijkheid tot bevordering daarvan bij de kleinere organisaties in de sector. Ook hebben cao-partijen behoefte aan inzicht in de factoren die positief bij kunnen dragen aan de duurzame inzetbaarheid van medewerkers met een fysiek of psychisch belastend beroep. Dit vraagt om een verdiepende analyse van de functies die belastend zijn en een overzicht van concrete handelingsperspectieven.

Doel- en vraagstelling van het onderzoek

Het doel van dit onderzoek is te komen tot concrete maatregelen en handelingsperspectieven voor de korte en middellange termijn. Deze maatregelen en handelingsperspectieven moeten zich nadrukkelijk richten op functies en beroepen met een fysiek of psychisch zware belasting. Bij de totstandkoming van het advies wordt er ook nadrukkelijk rekening gehouden met de kleinere bedrijven in de branche.

Op basis van het bovenstaande zijn de volgende onderzoeksvragen geformuleerd.

1) Hoe vergroot je duurzame inzetbaarheid vanuit het perspectief van mentaal en fysiek zware beroepen in kleine organisaties (1 tot 25 werknemers)?

2) Hoe kunnen nieuwe technieken en technologieën ingezet worden om de duurzame inzetbaarheid bij fysiek zware beroepen in de sector te vergroten?

3) Hoe kunnen uitvoerende functies worden samengesteld, zodat monotone bewegingen worden gereduceerd en taakafwisseling wordt gestimuleerd

4) Hoe vergroot je de bereidheid voor een leven lang leren en hoe interesseer je praktisch (in het rapport staat lager geschoold) geschoolde werknemers voor het volgen van opleidingen?

5) Hoe kan een sector brede arbeidspool worden vormgegeven, waarbij vraag en aanbod van in te vullen functies en kandidaten samenkomen om zo mobiliteit binnen de sector te faciliteren.

De resultaten van dit onderzoek geven een beeld van concrete maatregelen die (kleine) werkgevers in de sector bos en natuur kunnen nemen om de duurzame inzetbaarheid van hun werknemers op korte en op middellange termijn te bevorderen  te nemen zijn op de korte en middellange termijn.

Afgelopen jaar is de sectoranalyse Bos en Natuur afgerond. Deze analyse geeft een indicatie en een eerste indruk van de duurzame inzetbaarheid in de sector bos en natuur. Hierbij gaat het om een probleemverkenning (hoe is het gesteld met de kwaliteit van de arbeid en met de inzetbaarheid van de werknemers), het bestaande beleid gericht op duurzame inzetbaarheid en de investeringen die in de komende vijf jaar extra nodig zijn om de duurzame inzetbaarheid te verbeteren.

Uit de sectoranalyse is een rapport opgemaakt. Het rapport pretendeert niet volledig en/of representatief te zijn voor de gehele sector. Sommige conclusies zijn gebaseerd op één of enkele meningen van betrokkenen in focusgroepen. Het rapport biedt wel houvast voor meer gericht aanvullend onderzoek. Voor de uitvoering van aanvullend onderzoek wordt momenteel een opdracht uitgezet. De opdrachtformulering is gericht op concrete maatregelen die, ook bij kleine bedrijven, in de sector, kunnen worden genomen ter bevordering van duurzame inzetbaarheid.

Het rapport sectoranalyse Bos en Natuur kunt u hier vinden.

Op donderdag 22 september heeft de sector Bos en Natuur tijdens de Landelijke beheersdag een app voor coördinatoren van vrijwilligersgroepen gelanceerd. De app gaat helpen bij de voorbereiding van hun werk. Daarbij is er speciale aandacht voor de veiligheid van de vrijwilligers. De app is een combinatie van een website en een webapp. Op de website vindt de coördinator keuzemenu’s met de risico’s van het werk én de veiligheidsmaatregelen die daarbij horen. Die keuzemenu’s vult hij in. Zo maakt de coördinator heel eenvoudig de instructies voor zijn groep.

Risicobeoordeling

In de webapp staan de gegevens die hij in het veld nodig heeft. Een last minute risicoanalyse (LMRA), bijvoorbeeld. Dat is een korte risicobeoordeling om uit te voeren vlak voor het werk begint. Ook de relevante noodnummers staan in de webapp.

Initiatiefnemers

De app is een initiatief van LandschappenNL, VBNE, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer,

Goois Natuurreservaat en Stigas. De app is ontwikkeld door mensen die zelf ook als vrijwilligers in het groen werken.  Projectleider Corine Witter van Stigas: “Vrijwilligers doen ontzettend belangrijk werk voor de bos- en natuursector. Dat werk is zinvol, leuk en gezellig. Tegelijkertijd moet het ook op een veilige manier kunnen gebeuren, zonder dat de vrijwilliger daar veel extra tijd en energie aan kwijt is. Deze app ontzorgt de vrijwilligersgroepen.”

Aanvragen

Coördinatoren van een vrijwilligersgroep kunnen de inlog voor de app ‘Veilig vrijwilligerswerk in het groen’ hier aanvragen.

De oorlog in Oekraïne heeft enorme gevolgen voor het land en haar inwoners. Ook in andere landen voelen mensen en bedrijven de impact hiervan. Nederlandse boeren en tuinders kijken in eerste instantie met veel zorg naar de gevolgen van de oorlog voor de inwoners van Oekraïne en de impact ervan op het land. Tegelijkertijd denken ze na over wat dit betekent voor hun eigen bedrijf. LTO Nederland informeert en ondersteunt haar leden op verschillende manieren. VanColland vroeg Hans Koehorst (Themacoördinator Plantaardige Sectoren, LTO Nederland) naar de situatie in de Nederlandse land- en tuinbouwsector, de opvang van vluchtelingen en de ondersteuning vanuit LTO voor ondernemers en werkgevers in de land- en tuinbouw.

Klik hier om het interview te lezen.

De mate van inzetbaarheid en het verzuim geven in de glastuinbouw aanleiding om (extra) te investeren in duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Dit blijkt uit een sectoranalyse. De meeste werknemers hebben vooral behoefte aan gunstige arbeidsvoorwaarden om flexibeler te kunnen werken. Werkgevers zijn bereid te investeren in met name scholing en personeelsbeleid als functioneringsgesprekken en coaching. Vakblad voor de Bloemisterij sprak met Leo van Beekum (bestuurder van FNV) en Jacqueline Kroon (Beleidsspecialist Arbeid, Glastuinbouw Nederland).

Klik hier voor het artikel.

Bron artikel: Vakblad voor de Bloemisterij